Zoek op deze site:
     
rfPub contribution - 04-02-2024
 
door: Judith Kuipéri
 
Een vlucht in perfectie
 
Tomáš Libertíny, Eternity, 2022
 

De chaos in de krant, brengt chaos in mijn hoofd. Vandaag ging ik op zoek naar harmonie in plaats van strijd, scheppen zonder destructie. In de hoop dat de kunst van perfectie de dagelijkse beelden van gebombardeerde ruïnes kan overschreeuwen, bezoek ik Art Rotterdam. De laatste editie die plaatsvindt in de Van Nellefabriek: het toonbeeld van doordachte creatie, volmaakte architectuur, ongehinderd door budgetproblemen, ondanks de crisisjaren.

Het linkeroog van Nefertiti
De stand van Artistic Matter trekt alle aandacht van de beursgangers naar zich toe. Hier huist galerie Weisbard die een droomdebuut maakt op Art Rotterdam. Er wordt groots uitgepakt met het werk van Tomáš Libertíny. De Slovaak die nu met een zwerm bijen is neergestreken in Rotterdam. Libertíny maakt de grove frames waarop de bijen een huid van was aanbrengen en daarmee het perfecte werk voor hem voltooien. De blikvanger in deze centraal gestelde stand is een transparante buste van Nefertiti, zelfs haar naam verwijst naar Schoonheid. Het maakproces van Libertíny is parallel aan dat van de Egyptische buste. De kern die in het originele beeld huist, is grof en toont een generiek gezicht. De stuclaag eromheen maakte het tot die ene koningin die 3350 jaar geleden leefde. De pigmenten zijn bewaard gebleven, maar haar linkeroog ontbreekt. Zelfs haar neus is wonderbaarlijk in tact gebleven en de kleuren van haar hoofdtooi zijn nog duidelijk te zien.
Libertíny heeft de bouw van de bijen niet in de hand. Net als de kunstenaar doen zij waarvoor ze op aarde zijn: ze creëren en boeien het publiek. Toch doen de bijen precies wat Libertíny van ze verlangt omdat hij weet hoe zij zich als collectief gedragen. Een rood pigment markeert haar kroon. De individuele trekken van het beeld worden door de bijen overgeslagen. Het tipje van de neus lijkt zelfs al een beetje in verval. Het plekje verraadt de kwetsbaarheid van het materiaal. Maar dat de imperfectie van het ontbrekende linkeroog essentieel is voor het beeld, heeft het bijenvolk begrepen. Het randje in de contouren is daar nèt iets scherper.


Tomáš Libertíny, Eternity, 2022.

Antithese
Even verderop in de stand van Frank Taal hangt prominent het werk van Daan den Houter. De oppervlakkige beschouwer denkt mogelijk dat je zijn werk in één blik al doorgrondt. Maar het kleurgebruik en het materiaal trekken toch de aandacht. De felgekleurde vormen met scherpe contouren zijn aangebracht in platen mahoniehout. Het oppervlak van het werk is volkomen glad en toch zijn er die diepe opake kleuren in aangebracht. Hoe in vredesnaam heeft Den Houter dat effect verkregen? Met mijn neus op het werk, valt het kwartje: intarsia, een techniek waarbij de vorm in het hout wordt verdiept om hem daarna met andere materialen op te vullen en het oppervlak weer spiegelglad af te werken. Den Houter werkt met epoxy en mahoniehout wat een mooie antithese oplevert: de natuurlijk glooiende vormen van de nerven in het warme mahonie contrasteren met de onnatuurlijke kleuren van de keiharde kunststof.


Daan den Houter, Untitled, 2023.

Een seconde van roem
Bij PHOEBUS steelt een serie van Johan van Oord mijn hart. Hij is getiteld Cameo. In stilte werkte Van Oord aan een reeks tekeningen rondom een thema. Hij selecteerde foto's van historisch belangrijke tentoonstellingen en tekende die nauwgezet na in Oost-Indische inkt. Het zijn tentoonstellingen die de kunstwereld bijna honderd jaar geleden op haar kop zette. Kunstenaars die nu tot de canon behoren, hingen daar kwetsbaar te rebelleren tegen de gevestigde orde: Boccioni, Miro, Kandinsky, Malevich.
Van Oord tekende de ruimtes niet klakkeloos na, maar voegde aan de museumwand een van zijn eigen schilderijen toe. Van Oord als onderdeel van de grote kunstenaars in een tijdperk waarin ze nog onbegrepen en verguisd waren: aanmatigend? Nee, de serie heet niet voor niets Cameo. Zoals Alfred Hitchcock altijd even door het beeld wandelde in de openingsscene van een film die hij regisseerde, maakt Van Oord zijn cameo. Zijn werk is piepklein te ontwaren als een paasei voor hen die zijn schilderijen kennen. Hitchcock trad een seconde voor de camera, zonder tekst, deel uitmakend van een groter geheel. Hij bood het echte podium aan de grote acteurs. Van Oord haalde oude tentoonstellingen uit de mottenballen en hijst de kunstenaars op het schild waaraan wij de hedendaagse kunst te danken hebben.


Johan van Oord, Cameo, International Surrealist Exhibition in Londen in 1936, met een werk van Van Oord uit 2014, 2023.

Richting de uitgang
Er was zo veel meer te ontdekken op Art Rotterdam te veel om hier te belichten. Maar ik wil nog een tweetal kunstenaars noemen. Elsemarijn Bruys maakt met Warp en Puff duidelijk dat ze een volmaakte beheersing van materiaalgebruik en spiegeling heeft. Toch laat ze de beschouwer in verwarring achter. Wat is het nou: hard, zacht, wat zie ik nu gespiegeld, beweegt het nou?
Silvia B. weet in haar werk de overgang tussen de natuurlijke vormen en textuur van ruw hout, naadloos over te laten gaan in de kunststof die de vorm van het menselijk lichaam perfect imiteert, compleet met gelakte nagels, een sleeve tattoo en plateauschoenen.

Als ik aanstalten maak om de beurs te verlaten, haalt een groep studenten de Palestijnse vlag tevoorschijn. Het scanderen van from the river to the sea, is de ultieme realiteitscheck van vandaag.

Judith Kuipéri

 
latest news
26-02-2024
laatste nieuws
Kunstenaars elders / Artists elsewhere
 
latest interview:
22-11-2023
CroppedColorscheme
Eva Michiels interviewt
Gerco de Ruijter en Hans Vingerling
 
latest article:
04-02-2024
Judith Kuipéri: Een vlucht in perfectie
 
contact
stuur ons een e-mail
 
Secretariaat
Lloydkade 627
3024 WX Rotterdam
 
Kamer van Koophandel
41134388
 
IBAN
NL57INGB0006934300
 
Open:
alleen op afspraak
only by appointment
 
anbi